ژباړه: دان دلیلو څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه/ صديق الله بدر

 

دان دلیلو څه ډول لیکل کوي؟

 

 

امریکايي لیکوال دان دلیلو په ۱۹۳۶ کال د نوامبر په شلمه زېږېدلی او تراوسه په دې توانېدلی چې تر پنځه ویشتو پورې زیاتې نړیوالې ادبي جایزې ترلاسه کړي.
دلیلو خپله لومړۍ جایزه په ۱۹۷۹ کال کې او وروستۍ يې په ۲۰۱۰ کال کې اخیستې ده.   
اتمي جګړه، ډیجیتالې پېر، سړه جګړه، نړیوال تروریزم، هنر او د ژبې پېچلې ځانګړنې د دلیلو د اثارو موضوعات دي.
د ميزان میاشت، امریکانا، لیبرا، د ارواګانو نړۍ، واورین شور، کې صفر، راپرېوتی سړی، د امګا ټکی او یو شمېر نور د دلیلو له چاپ شویو ناولونو څخه دي.
دلیلو د پن فاکنر جایزه، د پن سال بلو جایزه، د کتاب ملي جایزه، د امریکا د کتاب جایزه، د خلاقو هنرونو لپاره د Guggenheimجایزه، د کتاب د سفیر جایزه او یو شمېر نورې جایزې ترلاسه کړې دي.
نوموړي له لاس انجلس ټایمز سره په یوه مرکه کې د خپلې لیکوالۍ او لیکلو پر طریقو غږېدلی دی، چې لنډيز يې دلته درسره شریکوو:

ادامه نوشته

لنډه کیسه: ټیکری

لنډه کیسه/ صديق الله بدر

 

ټيکری

 
ټيکری يې پر سر راسم کړ او موسکه شوه: ومې ویل که نه، بس دی! مه مې ځوروه! بیا به دې پر لاره یوازې پرېږدم.
خپل ساعت ته يې وکتل، لږه چټکه شوه. ټيکری يې بیا لږ را ښوی شو، خپلو لاسونو ته يې یوه کراره جټکه ورکړه: اوهو، هیڅ په خبره نه يې، خلکو ته مې شرموې؟
قدمونه يې ورو کړل: خير، دومره نه ناوخته کېږي، لږ به له دې شنې فضا خوند اخلو.
پر خپل مخ د راخورو ويښتانو ټالۍ خوند ورکړ، ورو ورو يې پر لاس راکش کړ: ضدي، پوهه شوم. همداسې يې خواره پرېږدم.
له دې خبرې سره يې پر شونډو موسکا خوره شوه، خو ژر يې تندی ګونځې ګونځې شو. قدمونه يې لږ ګړندي کړل: له مديرې سره ګوزاره نه کېږي. غیرحاضرول يې خیر، چې کوم لرې ښوونځي ته مې ونه لېږي. یو سوړ اسویلی يې وکېښ خو ژر راکابو شوه: ګوره! چې لږه چابکه لاړه شم ښه ده. لږ دا شور او مستي دې پرېږده.
خپله غاړه کې يې ټيکري ته نرمه غوټه ورکړه او په تګ تګ کې يې وويل: چې ژوند وي، دا لاره خو زما او ستا ده.
د ښوونځي له وره سره نږدې، ټيکری يې غاړې ته راولوېد، په غوسه شوه: خیر! ښه دې وکړل چې زما خبره دې ونه منله، یو دوه قدمه وروسته به زه هم درسره ګورم.
په بېړه ښوونځي ته ننوته. د مدیرې شعبه کې څوک نه وو. په بېړه يې ور په ځان پسې پورې کړ: چې غواړې د خپلې خوښې شمال اوسې نو بهر اوسه.

۱۳۹۶.۱۰.۱۷

ادامه نوشته

لنډه کيسه: انفرينډ

کیسه ګۍ/ صديق الله بدر

انفرینډ

خپله فیسبوک پاڼه یې پرانیستله. درې ورځې مخکې یې یو پوسټ کړی و. یوازې یو لایک یې اخیستی و. مخکیني پوسټونه یې هم یو په بل پسې خلاص کړل. پر هغو هم د لایکونو خونده نه وه. پر لسو پوسټونو یې ایله شلو کسانو لایک ورکړی و.
د خپلو ملګرو لست يې پرانست، شمېر یې څلور نیم زرو ته رسېدلی و.
تر څه سوچ وروسته له ځان سره لګیا شو: اوس ګوره چې ټول زاریو ته اړباسم که نه.
په نوي پوسټ کې یې ولیکل: بې خونده او غیر فعال ملګرو نه په تنګ یم. په کومنټ کې دې څوک نه راته لیکي چې خیر دی ما مه انفرینډ کوه.
پنځوس شپېتو کومنټونو کې د ده د اټکل خبره وه. غوښتل يې وليکي، ما خو مخکې خبره درسره خلاصه کړې چې زارۍ نه منم خو د تازه کومنټ په لوستلو پښه نیولی شو: په دې نه یم چې انفرینډ کوې مې او که نه خو لږ له ځان سره دا سوچ وکه چې تا څومره زما او د نورو ملګرو پوسټونو ته لایکونه او کومنټونه ورکړي او د چا پوسټونه دې لوستي دي.

۱۳۹۶.۱۰.۱۶

ادامه نوشته

ژباړه:جان ری ګریشام څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه/ صديق اله بدر

جان ري گریشام څه ډول لیکل کوي؟

 

 

امریکايي لیکوال جان ري ګريشام چې په ۱۹۵۵ کې زېږېدلی، په حقوقو کې يې خپلې زده کړې بشپړې کړې دي او څه موده په اکسفورډ ښار کې د وکالات په دندې بوخت و. څو کاله هم د پارلمان غړی و خو یو ځل يې له رسمي دندې لاس واخیست او لیکوالۍ ته يې مخه کړه.
ګريشام له کلونو راهیسې په امریکا کې د ډېر خرڅېدونکو حقوقي او جنايي ناولونو د لیکوال په توګه ځانګړی شهرت لري.
د هغه ډېری ناولونه د نړۍ په ګڼو ژبو ژباړل شوي او سینمايي فلمونه ترې جوړ شوي دي.
وروڼه، غچ اخیستونکې نجلۍ، وصیت پاڼه، شریک، د برخلیک معجزه، موکل، د وژلو لپاره وخت، د مجازاتو کوټه، سوداګر، نقاشي شوی کور، معصوم سړی، زلمی وکیل، شیاد، اعتراف، بیسبال، سوداګر او یو شمېر نور د ګريشام چاپ شوي ناولونه دي.
ګريشام د خپلو ښو آثارو له کبله د اوچت لیکوال، د برېټانیايي کهکشان د کلنۍ غوره لاسته راوړنې، د کنګرې د کتابتون او دوه ځلې د هارپر لي ادبي جایزې اخیستې دي.
دلته د ګريشام د لیکلو هغه تجربې درسره شریکوم چې د هغه له وړانديزونو او له رويټرز سره له مرکې را اخیستل شوي دي:

ادامه نوشته

ژباړه: خاویر ماریاس څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه/ صدیق الله بدر

 

خاویر ماریاس څه ډول لیکل کوي؟

خاویر ماریاس اسپانيايي ناول لیکونکی، ژباړن، کره کتونکی او کالم لیکونکی دی چې په ۱۹۵۱ کال په مادرید کې زېږېدلی او خپل لومړنی ناول يې په اووه لس کلنی کې چاپ کړی دی.
تراوسه د ماریاس د دېرشو په شاوخوا کې ناولونه، د لنډو کیسو او کالمونو ټولګې چاپ شوې دي.
داسې سپین زړه، سبا په جګړه کې راته په تمه اوسه، د ارواوو لیکوال، ستا سبانۍ څېره، شیدايي، د زمان تر شا تياره او د احساس سړی د ماریاس ناولونه دي.
کله چې ښځه ويده وي د ماریاس د لنډو کیسو د يوې چاپ شوې ټولګې نوم دی.
ماریاس د نړۍ د سترو لیکوالو لکه آپدایک، هاردي، کنراد، ناباکوف، فاکنر، هنري جیمز، کيپلینګ، ستیفنسن او شکسپير ناولونه په اسپانیايي ژباړلي او له همدې کبله يې په ۱۹۷۹ کې د اسپانيا ملي جایزه ترلاسه کړې ده.
نوموړي د فورمنتور ادبي جایزه هم خپله کړې ده.
ماریاس په ۲۰۱۳ کال کې له وایټ ریویو مجلې سره د خپلې لیکوالۍ او د لیکلو په رازونو غږېدلی دی چې دلته يې لنډیز درسره شریکوم:

ادامه نوشته

ژباړه: چيماماندا څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه/ صدیق الله بدر

 

چيماماندا څه ډول لیکل کوي؟

 

 

چيماماندا نګوزي اديچي په ۱۹۷۷کال په نایجریه کې زېږېدلې چې یوه ځوانه لیکواله او فیمينسته ده. نوموړې د ځوانۍ په درشل کې د سیاسي علومو د زده کړې لپاره امریکا ته سفر کوي.
چيما ماندا په ۱۹۹۷ کې د ((پرېکړې)) په نوم د شعري ټولګې په چاپولو سره په ټولنه کې ځان مطرح کوي او بیا په خپلو درېیوو کتابونو له ۲۰ څخه زیاتې ادبي جایزې ګټي. ماندا تر هغه پورې چې د خپل یوه کتاب پر سر د اورنج جایزه ګټي، دومره پېژندل شوې نه وه.
بنفشه يي خطمي ګل، نیمايي زېړ لمر او امریکانا د نوموړې ناولونه او )له غاړې نه راتاو یو څه( يې د لنډو کیسو ټولګه ده.
ټول باید فیمینست و اوسو د چیماماندا یو تحلیلي اثر دی.
چیماماندا په ۲۰۰۷ کال کې د اورنج ادبي جایزه او په ۲۰۱۴ کې د امریکا د منتقدانو د ډلې ملي جایزه او بیا د مک ارتور او اوهنري ادبي جایزې ترلاسه کړې دي. په ۲۰۱۵ کال کې د نوموړې د (نیمايي زېړ لمر) ناول د بي بي سي د یوويشتمې پېړۍ د کلاسیکو اثارو په لړلیک کې لسم ځای خپل کړ.
د چيماماندا اثار ګڼ نړیوال مینه وال لري. د هغې ناولونه د نړۍ په ۳۰ ژبو ژباړل شوي دي.
چیماماندا په ۲۰۱۷ کال کې نایجریه یي میوز ژورنال ته د خپلې لیکوالۍ رازونه داسې بیان کړي دي:

ادامه نوشته