مركه: كورمه

مركه: صديق الله بدر

 

د سیمو تاریخی جغرافیه

 

"له علامه رشاد سره مرکې"

 

يادونه:

د ستر څښتن شكر ادا كوم، چې دا توفيق يې راوباښه، چې له ارواښاد استاد علامه عبدالشكور رشاد سره، د مركو لړۍ د نيټ له لارې له تاسو درنو سره شريكوم.

دا هغه مركې دي، چې درې كاله مخكې د كتاب په بڼه د ميوند كلتوري ټولنې له خوا د ښاغلي عبدالنافع همت په زيار چاپ شوې دي، چې د سيمو تاريخي جغرافيه نومېږي. ما دغه مركې د كليد اوونېزې لپاره له علامه صاحب سره  ترسره كړې وې، چې د نوموړې اوونېزې له ۸۲ ګڼې تر ۱۵۳ ګڼې پورې په مسلسل ډول چاپ شوې دي.

اوس چې دا كرښې ليكم سترګې مې له اوښكو ډكې دي او هغه شېبې رايادېږي، چې ډېر ځله به هغه ستر استاد د ډېرې سختې ناروغۍ په حال كې هم له مركې ډډه نه كوله او په پوره مينه يې زما پوښتنو ته ځواب وايه او دا ځكه، چې پر استاد خپل وطن، ولس او د كليد اوونېزې لوستونكي ډېر ګران وو او نه يې غوښته، چې لوستونكي بېنوا پرېږدي.

خداى دې د علامه صاحب اروا ښاده لري.

امين ثم امين

بدر 


د سيمو تاريخي جغرافيه: (۱)

كورمه

 

پوښتنه: درنه استاده! كه مهرباني وكړئ وواياست، چې كورمه كوم تاريخي بهيرونه تر شا پرې ايښي او جغرافيايي موقعيت يې څه ډول دى، خوشاله به شو؟

ځواب: كورمه د پښتنو يوه داسې سيمه ده، چې د هغه شمال ته سپين غر، غرب ته يې د مڼلو غرونه، جنوب ته يې د خوست سيمه واقع ده او شرق ته يې وركزي پښتانه اوسي.

په كورمه كې توري پښتانه ژوند كوي، د دغې درې په منځ كې يو رود دى، چې هغه هم د كورمې د رود په نامه شهرت لري. د كورمې رود، چې له سپين غره مخ په جنوب باندې ځي او بيا په شرق بهېږي، د عيسى خېلو په برابرۍ په اباسين ګډېږي او د اباسين له مرستيالانو څخه دى.

د دې رود نوم تقريبا څلور زره كاله مخكې په ريگويد كې ذكر شوى دى، چې د ريگويد په دوهم، پنځم او لسم كتاب كې يې بيان راغلى، هلته يې د كرومو په تلفظ راوړى دى او د اباسين له مرستيالانو څخه يې گڼلى دى.

ادامه نوشته

لیکنه: ايمل پسرلى؛ د ځانګړي سبك كيسه ليكوال

لیکوال: صدیق الله بدر

ادبي ګزارشي ليكنه(۶)

ايمل پسرلى؛ 

 د ځانګړي سبك كيسه ليكوال 

له ښه مرغه له تېرو څو كلونو راپديخوا پښتو كيسه ليكنه ښه دود شوې او زموږ ګڼ شمېر ليكوالو په خورا مينه داستاني نثر ته مخه كړې ده. په تېرو لسو كلونو كې موږ د لنډو كيسو د يو زيات شمېر ټولګو د چاپ شاهدان يو، چې كال په كال په كې فني او ښكلاييز نوښت او ښكلا ترسترګو كېږي.

كه څه هم د هرې ورځې په تېرېدو سره د پښتو كيسه ليكنې بهير پراخېږي او د كيسه ليكوالو شمېر زياتېږي، خو لا هم موږ د ښو كيسه ليكوالو كمى احساسوو، هغوى چې له هر اړخه يوه ښه او كاميابه كيسه ليكي د ګوتو په شمار دي.

يوه ښه او كاميابه كيسه، هغې كيسې ته ويلاى شو، چې پر ټاكل شويو اصولو او فني اړخونو سربېره، ژبه يې سمه او معياري وي، له روايتي او رواني پلوه كركټرونه په كې په دقيق ډول انځور شوي وي، اوچته تلوسه ولري، موضوع يې جدي او تجربه شوې وي او ورسره ورسره روڼ پيغام ولري.

ايمل پسرلى؛ يو له هغو ګوتو په شمار كيسه ليكوالو څخه دى، چې كابو هره كيسه يې له پورته يادو ځانګړنو څخه برخمنه ده. پر دې سربېره لنډوالى، وضاحت او ښكلا د ايمل د كيسو هغه غوره ځانګړنې دي، چې نوموړى راته د يوې جلا لارې او سبك څښتن كيسه ليكوال راپېژني.

ادامه نوشته

شعر: مينه او توره

ويناوال: صديق الله بدر

مينه او توره

 

 

زړګيــــــه ظلــم يې ګڼې، كــه انتها د مينې؟

 

چې خپل اشنا درپسې توره په خندا ګرځوي

 

۱۳۸۷/۳/۱۵

مازيګر ۵:۳۰

 

ادامه نوشته

لیکنه: محمد امين خوږياڼى

ليكوال: صديق الله بدر

محمد امين خوږياڼى

 

د غازي امان الله شاه په وخت كې، چې په هيواد كې د نوې ښوونې او روزنې د ترويج لپاره هڅې پيل شوې، ده د ننګرهار په خوږياڼيو كې د (شجاعت) په نامه د يوه ښوونځي بنسټ كېښود

 

محمد امين خوږياڼى؛ د مولانا محمد اسرائيل زوى، په ۱۲۷۸ لمريز كال د مرغومي په مياشت كې د ننګرهار د خوږياڼيو ولسوالۍ، د كيناباد په كلي كې زېږېدلى دى.

محمد امين خوږياڼى لومړنۍ زده كړې له كوره پيل كړې او بيا يې له نورو جيدو علماوو څخه د وخت مروج علوم زده كړل او د لاهور په نعمانيه او د تاكال په اسلاميه كالج كې يې د عربي علومو امتحان وركړ.

ادامه نوشته

شعر: د باران انځور

ويناوال: صديق الله بدر

د باران انځور

ما خپل قلم

اشنا له وريځو ډك كړ

تا د باران

رانه انځور غوښتى و

۱۳۸۷/۳/۳

ادامه نوشته

لیکنه: ميمنه گي؛ شخصيت هنرمند و مرد علم و سياست

نويسنده: صديق الله بدر

 

ميمنه گي؛

 

شخصيت هنرمند و مرد علم و سياست

 

ميمنه گي علاوه بر يك شخصيت هنرمند، مردعلم و سياست نيز بود و از جمله اشخاص سرشناس جنبش مشروطيت به حساب مي رفت

 

 

غلام محمد ميمنه گي در سال 1252 هجري شمسي در شهر ميمنه چشم به جهان گشود. پدرش كه عبدالباقي نام داشت و از جمله معروفترين و پر اوازه ترين شخصيت هاي منطقه اش بود؛ به اتهام همكاري با سردار محمد ايوب خان همراه با چند تن ديگر به كابل اعزام و بعد به قتل رسيد و غلام محمد در اوان طفوليت از سايه و مهر پدري محروم گرديد.

ادامه نوشته