ژباړه: نادین ګوردیمر څه ډول لیکل کول؟

ژباړه/ صدیق الله بدر

نادین ګوردیمر څه ډول لیکل کول؟

 

 

د ادبي نوبل جایزې ګټونکې نادین ګوردیمر چې په ۱۹۲۳ کال د جنوبي افریقا په ژوهانسبورګ کې زېږېدلې او په ۲۰۱۴ کال يې له نړۍ سترګې پټې کړې، تل يې په خپلو اثارو کې ټولنیزو او سیاسي مفاهیمو او د اپارتاید د ناوړو پایلو مسالې تم شوې ده. ګوردیمر د اپارتاید رژیم د ټينګښت په وخت کې د افریقا د ملي کنګرې غړې وه.
زړه وړونکې ورځې، پردۍ دنیا، هيڅ وخت لکه نن، د مينې کولو وخت، محافظه کار(چې په ۱۹۴۷ کې يې د بوکر جایزه اخیستې)، هیڅوک راسره نشته، یو ژوند غوره کړه، د برګر لور، د جولای کورنۍ او زما د زوی کيسه د نادین ناولونه دي. نوموړې د لنډو کیسو یو شمېر ټولګې هم لري.  
نادین په ۱۹۹۱ کې د نوبل ادبي جايزې له ترلاسه کولو وروسته له فرویدین دونا مجلې سره په یوه مرکه کې په زړه پورې خبرې کړې دي. نوموړې ویلي دي: نوبل د ګڼو ليکوالو لپاره ډېره ارزښتمنه جایزه ده خو په ۱۹۹۱ کې زما د ژوند تر ټولو مهمه شېبه د دغې جایزې ګټل نه بلکې هغه شېبه وه چې له خپل خاوند راینهولد کاسیرر سره اشنا شوم.

ادامه نوشته

ژباړه: ايزابل النده څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه/ صديق الله بدر

 

ايزابل النده څه ډول لیکل کوي؟

 

 

ايزابل النده چې د لاتینې امریکا د ادبیاتو یوه ښکارنده یا (پدیده) ګڼل کېږي، کابو ټول آثار يې په ۳۵ نړیوالو ژبو ژباړل شوي او ۵۷ ملیونه ټوکه خرڅ شوي دي.

آلنده په اصل کې د چيلي اوسېدونکې ده خو په  ۱۹۴۲ کال په پېرو کې زېږېدلې ده. د الندې ژوند د هغې د کتابونو د مرکزي شخصیتونو د ماجراوو په کچه جالب او د لوستلو وړ دی. پلار يې يو ناڅاپه تری تم کېږي، ورور يې د کودتا په بهیر کې وژل کېږي، دا له ناچارۍ له خپل هیواد نه وینزویلا ته تښتي او بیا لور يې د يوې نادرې ناروغۍ له کبله مري. خو النده د دغو تراژیديو تر اغېز نه راځي او دا هرڅه ځان ته په يو فرصت بدلوي.

الندې په وینزویلا کې د کودتا په وخت کې د ال ناسیونال ورځپاڼې ته لیکنې کوي چې همدا يې د لیکوالۍ د پیل وخت هم دی.       

د ارواګانو کور، مینه او سیوری، د اوا لونا کیسې، پایولا، د بخت پېغله، زموږ ټولې ورځې، جاپاني مئین...... او زورو د نوموړې د یو شمېر ناولونو، خاطرو او د لنډو کیسو د ټولګو نومونه دي.

د ایزابل النده اثارو ځينې جایزې هم ترلاسه کړې دي لکه د امریکا د کتاب ملي جایزه، د چیلي د ادبیاتو ملي جایزه او د هانس کریستسن اندرسن ادبي جایزه. 

دلته چې څه لولئ، له نوموړې سره د هرال تریبون او ځینو نورو خپرونو د مرکو نچوړ دی چې د لیکلو او لیکوالۍ طریقې يې په کې بیان شوې دي:

ادامه نوشته

ژباړه: ایان مک ایون څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه/ صديق الله بدر

 

ایان مک ایون څه ډول لیکل کوي؟

 

 

ایان مک ایون چې په ۱۹۴۸ کال د انګلیستان په همپشایر کې زېږېدلی له ۱۹۴۵ نه تر ۲۰۰۸ کاله پورې د ټایم مجلې په فهرست کې له پنځوسو سترو لیکوالو څخه و.
مک ایون په دې نظر چې ناولونه راسره مرسته کوي چې د تېر وخت د چل او دوکو په وړاندې ودرېږو.  
مک ایون له ۱۹۸۱څخه تر ۲۰۰۷ پورې شپږ ځلې د خپلو ناولونو، هر یوه: د پردیو ترڅنګ هوسايي، تور سپي، امستردام، تاوان، شنبه او چسیل بیچ پر سر د بوکر جایزې کاندید و، تر هغه چې په ۱۹۹۸ کې د امستردام ناول يې دغه جایزه خپله کړه. نوموړي د ګلدن ګلوب، بفتا، اورشلیم، شکسپير او د داستان لپاره د لاس انجلس ټایمز جایزې هم خپلې کړې دي.
د مک ایون له ګڼو ناولونو فلمونه هم جوړ شوي چې د ځینو هغو فلمنامې يې خپله چمتو کړې دي.

ادامه نوشته

ژباړه: هيلاري منتل څه ډول لیکل کوي؟

ژباړه: صدیق الله بدر

هیلاري منتل څه ډول لیکل کوي؟

هیلاري منتل چې په يوه بې نظيره نکلچي مشهوره شوې، په ۱۹۵۲ کال په انګلیستان کې زېږېدلې ده. دا چې په یوولس کلنۍ کې يې له پلار سره اړيکه پرې شوه، د پلندر کورنۍ نوم(جک منتل) پرې کېښودل شو. د منتل د کورني ژوند شالید، چې وروسته د هغې د ګڼو داستانونو د الهام سرچينه وګرځېده، د خاطراتو په يو کتاب کې يې چې ازاده اروا نومېږي، توضیح شوی دی.

منتل د حقوقو په برخه کې تر زده کړو وروسته په ۱۹۷۴ کې لیکوالي پیل کړه او د فرانسې د انقلاب په اړه يې یو ناول ولیکه چې وروسته د ((یو ډېر امن ځای)) په نوم خپور شو.

نوموړې په عربستان کې څلور کاله ژوند وکړ او د دې کلونو خاطرات يې ((د مزاحمت لپاره یو څوک)) په نوم کتاب کې خوندي کړل.

د منتل لومړی ناول (( هره ورځ د مور ورځ ده)) په ۱۹۸۵ کې چاپ شو. نوموړې د څو ورځپاڼو او مجلو لکه ګاردین، لندن ریویو اف بوکس او نیویارک ریویو اف بوکس ته لیکنې او نقدونه کوي. که څه هم د منتل د کتابونو موضوعات بېلابېل دي، خو په ټولیز ډول تاریخي، ټولنیز او روانپېژندنيز مسایل د هغې د آثارو اصلي سوژې دي.

منتل د من بوکر، کاستا، دیوید کوهن یا (بریتانیايي نوبل) جایزې ترلاسه کړې دي.

ادامه نوشته