کتابپېژندنه: د علامه رشاد چاپ شوي کتابونه

کتابپېژندنه

صدیق الله بدر

د علامه رشاد څو چاپ شوي کتابونه

 

 

یادونه: د علامه رشاد بابا دغه کتابونه مې د چنګاښ په میاشت کې معرفي کړي وو، خو د کمپيوټر په فولدرونو کې رانه غیب شوي وو، نن مې پیدا کړل. دلته يې ولولئ:

د پښتو پخوانۍ الفبې:

دغه رساله په ۱۳۸۷ لمريز کال په ۴۱ مخونو کې د علامه رشاد اکاډمۍ له خوا په ۱۰۰۰ ټوکو کې په کندهار کې چاپ شوې ده. د رسالې اصلي متن ۳۵ مخه دی او د هغه په ترڅ کې د پښتو پخوانۍ الفبې، د اوسنۍ الفبې مبدا، د خيرالبيان الفبې، د الفبې د لوستلو طريقه او د کلمو په کښلو کې د خيرالبيان ليک دود توضيح شوي دي.

د رسالې په پيل کې د يو جدول په لړ کې د پښتو فونيميکي الفبې پخوانی او اوسنی شکل دواړه راوړل شوې دي. د پښتو الفبې په اړه دا څېړنه د خيرالبيان د ۱۳۵۳ لمريز چاپ د سريزو په برخه کې راغلې وه او استاد دغه څېړنه د بايزيد روښان د سيمينار لپاره کړې وه.

ادامه نوشته

کره کتنه: برکت؛ يوه وړه خو د بشپړ ژوند کيسه

ليکوال: صديق الله بدر

 

برکت؛ يوه وړه خو د بشپړ ژوند کيسه

 

د لنډې کيسې ليکوال د کيسو موضوعات له خپلو تجربو او مشاهداتو نه ترلاسه کوي. تکړه ليکوال هڅه کوي، چې د خپلو مشاهداتو په مټ يو وړه خو بشپړه دنيا انځور کړي، داسې يوه دنيا، چې له واقعي دنيا سره ورته وي، خو د ځينو ځانګړنو له مخې له هغه سره يو څه توپیر لري. زبردست ليکوال دغه واقعي دنيا داسې رڼه انځوروي، چې موږ ته دا احساس راکوي، چې دا هماغه دنیا ده، چې موږ په کې اوسو او ژوند کوو.

 د ((برکت)) په نامه د اجمل پسرلي لنډه کيسه، همدغه ځانګړنه لري. دغه کیسه که څه هم ۲۳۰ کلمې ده، خو داستان په کې په ښه توګه بیان شوی دی. معاصر کره کتونکي وايي، کيسه ليکوال باید له هغومره کلمو یا وييونو نه استفاده وکړي، چې داستان بیان کړای شي. په وروستيو کلونو کې اجمل پسرلي ګڼې نورې لنډې کيسې هم ليکلې دي، چې له دغې ځانګړنې پوره برخمنې دي. راځئ لومړۍ دا لنډه کيسه ولولو او بیا پرې وغږېږو.

ادامه نوشته

کتابپېژندنه: حمزه پېژندنه

ليکوال: صديق الله بدر

کتابپېژندنه

حمزه پېژندنه

 

ښکلیه که دا غوړې چې حمزه څه دی- حمزه پېژندنه؛ هغه کتاب دی چې د پښتو ادب د ستر شخصيت امير حمزه خان شينواري پخپله ژبه د هغه پېژندنه کوي.

دغه کتاب له حمزه بابا سره د خاطر غزنوي يوه تفصيلي مرکه ده چې په ۱۹۹۶ میلادي کې د (داستان امير حمزه شينواري) په نوم په اردو ژبه خپور شوی او د پښتو ادب ځوان خدمتګار ښاغلي ذبیح الله احساس د پنځو کلونو په اوږدو کې د (ښکليه که دا غوړې، چې حمزه څه دی- حمزه پېژندنه) په نوم په ساده او روانه پښتو ژباړلی دی. دغه ژباړه لومړی د افغانستان په شمال کې د خپرېدونکې پرخې مجلې په څو ګڼو کې او بیا په ۱۳۸۸ لمريز کې د سالنګ خپرندويې ټولنې له خوا د زرو ټوکو په شمېر، په ۱۹۱ مخونو کې چاپ شوه. د دې کتاب اصلي متن په ۱۶۶ مخونو کې راغلی، په پاتې ۲۵ مخونو کې د ژباړن له خوا د حمزه بابا ۱۲۰ ښکلي بيتونه راوړل شوي دي.

ادامه نوشته

کره کتنه: پاراډاکس

صدیق الله بدر

پاراډاکس

 

په هر څه کې ننداره د هغه مخ کړم

چې له ډېرې پیداييه ناپديد شه

پاراډاکس يو شعري او هنري تکنيک دی، چې د يو ډول متناقضې خبرې کولو معنی ښندي. که څه هم زموږ پخوانۍ شاعري له دې ښکلا نه برخمنه وه، خو زموږ ادبپوهانو دغه شعري تکنيک ته توجه نه ده کړې او نه يې هم کله زموږ په شاعرۍ کې د هغه د څرک لګولو هڅه کړې. 

استاد اسدالله غضنفر پخپله يوه مقاله کې، چې ((د رحمان بابا د شعر سبکي خصوصیات)) نومېږي؛ رحمان بابا هغه شاعر بولي، چې پخپلو هستونو کې له پاراډاکس نه زیاته استفاده کوي. غضنفر د پاراډاکس د تعریف په لړ کې وايي: ((پاراډاکس Paradox  په ظاهره تضاد و طباق ته ورته صنعت دى، ځکه خو پخوانيو نه دى معرفي کړى، خو دا تر تضاد ډېره پياوړې هنري وسيله ده.)) د ښاغلي غضنفر په وينا، پاراډاکس د متناقضو اړخونو داسې  يو ځاى کولو ته وايي، چې نوې معنا وزېږوي.

ادامه نوشته

شعر: مینه

ويناوال: صديق الله بدر

مينه

 

مينه اشنا ته تر اظهاره پورې وېره لري

د دار خبره بس تر داره پورې وېره لري

هره شېبه په سر اخيستې د راتلو وېره دې

دا انتظار دی تر ديداره پورې وېره لري

لوبې له زلفو سره پوښتې که ماشوم زړه نه مې

ډار له مارانو نه تر ماره پورې وېره لري

يوازېتوب، تياره او ډار، دا شپه بې تا څنګه وي

راسره دا وېره سهاره پورې وېره لري

څومره چې بدره شومه زوړ هومره شوم مات مينې ته

دا مجبوري هم تر اختياره پورې وېره لري

۱۳۸۹/۶/۲۰ ماسخوتن نهه بجې